GIMNAZJUM NR 2 W OLSZTYNIE

PROGRAM AUTORSKI

Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO DZIEWCZĄT

DLA

III ETAPU KSZTAŁCENIA – GIMNAZJUM

Motto programu

“ Krzewić kulturę fizyczną znaczy tyle, co kształtować świadomą,

afirmatywną i aktywną postawę wobec ciała i jego potrzeb,

uczyć jak poprawiać naturę, zmieniać obyczaj, doskonalić się.”

M. Demel

Opracowały: Jolanta Pawłowska

Małgorzata Kiepuszewska

Halina Bartosik

I. WSTĘP

Program z wychowania fizycznego został opracowany i dostosowany do potrzeb i możliwości uczniów tej szkoły. Zakłada on realizację podstawowych i ponadpodstawowych treści kształcenia i wychowania oraz ścieżek edukacyjnych określonych w podstawach programowych.

Zamierzeniem autorów tego programu było tak skonstruować program, by wytyczał on drogę ucznia do osiągania kompetencji, sprzyjał obiektywizacji oceny z wychowania fizycznego a także stwarzał nam - autorom możliwość ewaluacji pracy.

II. CELE EDUKACYJNE

2.1 Cele główne

Wychowanie uczniów do kultury fizycznej poprzez wdrażanie do:

• Wyrobienia przekonania o potrzebie aktywności ruchowej - rekreacyjnej, zdrowotnej, sportowej i hedonistycznej w życiu codziennym

• Przekazania takiego zasobu wiedzy i umiejętności, który umożliwi im racjonalny dobór środków do wszechstronnego rozwoju fizycznego

• Uświadomienia potrzeby prowadzenia zdrowego stylu życia i dbałości o prawidłową postawę ciała

2.2 Cele szczegółowe

• Harmonijny rozwój organizmu ucznia

• Kształtowanie pożądanych postaw osobowościowych

• Rozwijanie inwencji twórczej ucznia

• Uświadomienie potrzeby dbałości o bezpieczeństwo własne i innych

• Wyrobienie w uczniach poczucia własnej wartości

• Wdrażanie do przestrzegania zasady "fair play" i pomocy uczniom słabszym

• Wytworzenie pozytywnych postaw wobec środowiska naturalnego

• Opanowanie podstawowych umiejętności objętych programem szkolnym

• Korygowanie powstających nieprawidłowości rozwojowych poprzez stosowanie ćwiczeń korekcyjno-kompensacyjnych

• Wdrożenie do samokontroli i samooceny

• Wyposażenie uczniów w niezbędny zasób wiedzy o kulturze fizycznej

III. ZADANIA SZKOŁY

Zadania szkoły są zgodne z zadaniami określonymi w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

By osiągnąć przedstawione cele wychowania fizycznego szkoła powinna:

• Wspomagać i ukierunkować rozwój osobowości ucznia zgodnie z ogólnie przyjętym systemem wartości

• Dostarczać niezbędnych wiadomości oraz kształtować umiejętności wykorzystywania ich do pracy nad rozwojem fizycznym

• Motywować do dbałości o zdrowie własne i innych

• Wspierać aktywność poznawczą i twórczą

• Organizować warunki zapewniające prawidłowy rozwój fizyczny, moralny oraz społeczny

• Szanować prawa dziecka i ucznia

• Zapewnić atmosferę życzliwości, akceptacji i szacunku dla siebie i innych

• Wspierać prozdrowotne i proekologiczne działania ucznia

IV. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNE

• Zajęcia prowadzone są 3 razy w tygodniu po 45 minut

• Zajęcia odbywają się z podziałem na grupy dziewcząt i chłopców

• Zajęcia odbywają się na:

• małej sali gimnastycznej
• dużej sali gimnastycznej
• siłowni
• boisku

 

V. TREŚCI KSZTAŁCENIA

5.1 Kształtowanie cech motorycznych

Sprawność morfofunkcyjna

• różne formy aktywności ruchowej stymulujące funkcjonowanie układu krążenia i oddychania

• ćwiczenia zwiększające ruchomość w stawach oraz wzmacniające układ kostno – stawowo – więzadłowy

• ćwiczenia wzmacniające rożne grupy mięśniowe mające zapobiegać powstaniu wad postawy oraz kompensujące niedostatek ruchu

Sprawność kondycyjna:

szybkość

• wykonywanie różnorodnych ćwiczeń w krótkim czasie z maksymalną szybkością

• biegi krótkie i biegi sztafetowe

• starty z różnych pozycji, przyspieszenia na sygnał dźwiękowy lub wzrokowy

• gry i zabawy kształtujące refleks

siła

• ćwiczenia kształtujące i wzmacniające poszczególne grupy mięśniowe z pokonywaniem ciężaru własnego ciała, ze współćwiczącym oraz z dodatkowym obciążeniem poprzez zwisy, podpory, rzuty, wspinanie, dźwiganie, mocowanie, skoki, skłony, opady, skręty

• stretching

• ćwiczenia na przyrządach specjalistycznych

skoczność

• ćwiczenia skocznościowe z różnymi przyborami (np. skakanka, piłka lekarska) i bez przyborów np. wieloskoki, podskoki, przeskoki, naskoki

• pokonywanie przeszkód terenowych - skoki terenowe

• gry i zabawy o charakterze skocznościowym

wytrzymałość

• marszobiegi, biegi terenowe, zabawy, biegowe

• ćwiczenia wykonywane w dłuższych przedziałach czasowych

• ćwiczenia przy muzyce np. aerobic, step, tańce

• gry zespołowe

zwinność

• tory przeszkód

• elementy gimnastyki artystycznej i akrobatyki

• gry i zabawy o charakterze zwinnościowym

gibkość

• ćwiczenia aktywne (wykonywane siłą własnych mięśni)

• ćwiczenia pasywne (z wykorzystaniem siły współćwiczącego)

• stretching

• callanetics

koordynacja ruchowa

• ćwiczenia zwinnościowe –ćwiczenia akrobatyczne, tory przeszkód, skoki

• ćwiczenia równoważne-na podłożu, na odwróconej ławeczce, równoważni

• ćwiczenia rytmiczne - rytmika, tańce, aerobik

Sprawność koordynacyjna

szybkość reakcji

• gry zręcznościowe

• naśladowanie ruchów partnera

• szybkie reagowanie na sygnały dźwiękowe i wzrokowe

kształtowanie równowagi

• ćwiczenia rozwijające umiejętności działania w różnych płaszczyznach

• ćwiczenia na równoważni

kształtowanie orientacji

• kinestetycznej - podrzucanie i chwytanie przedmiotów, przewroty w przód i w tył, przyjmowanie określonych pozycji ciała z zamkniętymi oczami

• przestrzennej - omijanie przeszkód stałych i będących w ruchu

kształtowanie rytmizacji ruchów

• przewroty w przód i tył z różnych postaw wyjściowych

• wykonywanie ćwiczeń w różnej kolejności ich wykonywania

• wykonanie ruchów wg zmiennego rytmu

• dostosowanie własnych ruchów do ruchów partnera

kształtowanie czucia

• sztafety wahadłowe

• rzuty do celu stałego i ruchomego różnymi przyborami

• kozłowanie różnymi piłkami

• różne formy skoków

• dostosowanie własnych ruchów do zmiennych warunków otoczenia

• obrona systemem “każdy swego”

• atak szybki

5.2 Kształtowanie umiejętności ruchowych rekreacyjno-sportowych

piłka koszykowa

• różne formy podań i chwytów

• poruszanie się po boisku z piłką i bez

• kozłowanie piłki prawą i lewą ręką po prostej, w slalomie, z obserwacja pola

• rzuty z dwutaktu z prawej i lewej, rzuty wolne

• prowadzenie piłki w dwójkach, trójkach ze zmianą za i od piłki

• obroty z piłką (pivoty), zatrzymania na jedno lub dwa tempa

• technika zwodu w prawą i lewa stronę

• ćwiczenie ataku i obrony w grze 1x1, 2x2, 3x2

• obrona "każdy swego"

• szybki atak

• doskonalenie elementów technicznych i taktycznych w grze oraz stosowanie przepisów

lekkoatletyka z elementami atletyki terenowej

• starty z różnych pozycji

• marszobiegi w terenie

• skok w dal z miejsca

• ćwiczenia rzutne z piłką lekarską w dwójkach

• gry i zabawy terenowe

• ćwiczenia kształtujące cechy motoryczne

• technika przekazywania pałeczki sztafetowej

• wieloboje rzutowe

• mała i duża zabawa biegowa

• rozwijanie cech motorycznych poprzez gry i zabawy ruchowe

• tory przeszkód rozwijające zdolności koordynacyjno-kondycyjne

• obwody stacyjne z akcentem na określona cechę motoryczną

• wieloskoki na miękkim podłożu

• rozkładanie sił na średnich i długich dystansach

• sprawdziany postępu sprawności fizycznej

piłka siatkowa

• odbicia piłki oburącz sposobem górnym i dolnym
• zagrywka górna i dolna
• wystawienie, atak, blok
• elementy taktyki (małe gry 1na1, 2 na 2, 3 na 3)
• gra szkolna, gra właściwa
• przepisy gry, sędziowanie i protokołowanie

gimnastyka podstawowa

• ćwiczenia akrobatyczne:
• przewroty w przód i w tył (do przysiadu, rozkroku, o nogach prostych)
• stanie na rękach
• przerzut bokiem
• ćwiczenia gibkościowe
• mostki z leżenia i postawy
• zwisy i podpory na przyrządach (wymyk, odmyk, zwis przewrotny, wspieranie do podporu)
• skoki gimnastyczne (kuczny, rozkroczny, zawrotny)
• ćwiczenia równoważne ( ćwiczenia wolne ,na równoważni)

rytm , muzyka, taniec

• aerobik
• step aerobik
• callanetics
• taniec towarzyski
• taniec ludowy

ruchowe gry rekreacyjne

• unihoc
• ringo
• badminton
• tenis stołowy
• “dwa ognie” usportowione

5.3 Przekazywanie wiadomości

organizacja zajęć ruchowych

• zasady i przepisy gier zespołowych

• zasady bezpiecznej organizacji zajęć

• pomoc i asekuracja czasie ćwiczeń

• terminologia dotycząca pozycji wyjściowych i ćwiczeń

• zachowania względem innych (zasada “fair play”, kultura kibicowania)

wpływ aktywności ruchowej na organizm człowieka, jego zdrowie i higienę

• metody relaksacji

• hartowanie organizmu

• sposoby spędzania czasu wolnego

• wypoczynek czynny i bierny

• aktywność ruchowa w czasie menstruacji

• zmiany zachodzące w organizmie pod wpływem aktywności ruchowej

• higiena ciała po zajęciach

• prawidłowy strój do ćwiczeń

• znaczenie stosowania ćwiczeń oddechowych podczas wysiłku

• pokonanie leku

• ćwiczenia kompensacyjne

• ochrona przed zagrożeniami naturalnymi i cywilizacyjnymi

mobilizacja do zachowań prozdrowotnych

• zapobieganie chorobom cywilizacyjnym

• podejmowanie samodzielnych wyborów i decyzji dotyczących sposobu spędzania czasu wolnego z uwzględnieniem aktywności ruchowej

• kształtowanie postaw interpersonalnych i intrapersonalnych w odniesieniu do bezpieczeństwa;

• przygotowanie psychiczne uczniów do łatwiejszego funkcjonowania w środowisku rodzinnym i społecznym

• racjonalne odżywianie jako niezbędny element prawidłowego funkcjonowania organizmu

• aktywność ruchowa jako alternatywa dla wszelkiego rodzaju używek

bezpieczeństwo na zajęciach wychowania fizycznego

• zasady bezpiecznego wykonywania ćwiczeń

• dostosowanie obciążeń do własnych możliwości

• bezpieczne posługiwanie się sprzętem sportowym

• zachowanie się na obiektach sportowych

• prawidłowe przygotowanie organizmu do wysiłku fizycznego (rola rozgrzewki)

• pierwsza pomoc w niektórych urazach

rozwój motoryczny i somatyczny

• pojęcie zdolności motorycznej

• sposoby diagnozowania motoryki

• sposoby wspomagania cech motorycznych

• samoocena i samokontrola sprawności motorycznej

• ćwiczenia wzmacniające i poprawiające prawidłową postawę

• posługiwanie się przyborami pomiarowymi (stoper, miara)

historia sportu

• idea i symbole olimpijskie

• osiągnięcia wybitnych sportowców

• sylwetki sportowców

• rodzaje zawodów i dyscyplin sportowych

5.4 Działania wychowawcze

Kształtowanie pożądanych postaw wobec:

zdrowia

• higiena osobista
• racjonalne żywienie
• prawidłowa postawa ciała
• aktywny wypoczynek
• zwalczanie nałogów

sprawności fizycznej

• dbanie o rozwój sprawności fizycznej
• umiejętność oceny stanu własnej sprawności fizycznej

sportu

• rozbudzanie zainteresowań sportowych
• kształtowanie umiejętności organizowania imprez i rozgrywek sportowych
• umiejętność sędziowania
• kształtowanie prawidłowych postaw podczas udziału w widowiskach sportowych (kulturalne kibicowanie)

rekreacji ruchowej

• nabywanie umiejętności aktywnego spędzania czasu wolnego
• wyrabianie potrzeby ruchu

turystyki

• rozbudzanie zainteresowań turystyką
• umiejętność organizowania wycieczek i rajdów
• kształtowanie zachowań proekologicznych

VI. SPOSOBY OSIĄGANIA CELÓW

6.1 Zasady nauczania

• świadomości i aktywności – uczeń musi znać cel swojej pracy, rozumieć zadania oraz brać aktywny udział w ich wykonywaniu

• poglądowości – zasada ta realizowana jest przez pokaz i objaśnienie danego ruchu

• systematyczności – ćwiczenia powinny być tak dobierane, aby odpowiadały aktualnym umiejętnościom technicznym i sprawności ruchowej ćwiczących

• trwałości – polega na ciągłym powtarzaniu danego ruchu i przekształcenia go w nawyk

• przystępności i indywidualizacji – dostosowanie programu do poziomu umiejętności ćwiczących

6.2 Metody nauczania

• analityczna – polega na dzieleniu danego ćwiczenia na proste czynniki i nauczaniu go osobno a następnie łączeniu ich w jedną całość

• syntetyczna – jest to podstawowa metoda w nauczaniu techniki i polega na nauczaniu danego elementu w całości

• kompleksowa – czyli kombinowana z dominacją jednej z metod

6.3 Formy nauczania

• zabawowa – ma na celu uatrakcyjnienie zajęć nauczania nowego elementu, stosujemy ją wyłącznie przy nauczaniu elementów techniki

• ścisła – ma na celu nauczenie, ugruntowanie i doskonalenie wykonywanego ćwiczenia, obejmuje ćwiczenia mające na celu nauczanie i doskonalenie techniki i taktyki

• fragmentów gry – przez wprowadzenie przeciwnika stwarza warunki zbliżone do gry

• gra – uproszczona – nie egzekwujemy wszystkich przepisów

- szkolna – założeniem jej jest doskonalenie techniki i taktyki

- właściwa – prowadzona jest wg obowiązujących przepisów

 

VII. PROCEURY OSIĄGANIA CELÓW

 

• w miarę możliwości na każdych zajęciach dobierać treści z większości działów, tak by się one wzajemnie wspierały i uzupełniały

• zajęcia wychowania fizycznego tak prowadzić, by zapewnić uczniom bezpieczeństwo

• prowadzić zajęcia korekcyjno- kompensacyjne dla uczniów z wadami postawy

• być dyskretnym lecz bacznym obserwatorem poczynań uczniów

• metody i formy zajęć dostosować do możliwości rozwojowych uczniów

• prowadzić zajęcia w korelacji ze ścieżkami edukacyjnymi

• wprowadzać do ćwiczeń niekonwencjonalne przybory

• motywować uczniów do większej pracy

• zwiększyć liczbę godzin zajęć prowadzonych na świeżym powietrzu w miarę możliwości pogodowych

• stawiać przed uczniami różnorodne zadania

• eksponować indywidualne możliwości i upodobania ucznia

• uwzględniać potrzeby i możliwości uczniów z lekkimi defektami...

• wprowadzać do ćwiczeń muzykę

• realizować ćwiczenia gimnastyczne i zdrowotne mające wpływ na kształtowanie prawidłowej postawy

• wprowadzać dużo zajęć w formie zabawowej, współzawodnictwa

• rozwijać i wyzwalać inwencję twórczą ucznia

• przygotować uczniów do samokontroli i samooceny sprawności fizycznej

• podczas zajęć wychowania fizycznego zapewnić ćwiczącym atmosferę radości, kierowanej swobody i ekspresji twórczej

• mobilizować uczniów do udziału w szkolnych zawodach sportowych a także w zajęciach pozalekcyjnych

• dawać uczniom większą swobodę jeśli chodzi o przygotowanie i przeprowadzenie zajęć

• powierzać uczniom różne funkcje i zadania

• realizować proces kształcenia i wychowania

• spójnie merytorycznie i logicznie przekazywać informacje teoretyczne i praktyczne

VIII. ZAŁOŻONE OSIĄGNIĘCIA UCZNIA

PODSTAWOWE

Po ukończeniu III etapu kształcenia uczeń powinien:

• dbać o higienę osobistą, zdrowie i prawidłową postawę ciała
• wykazać się umiejętnością diagnozowania własnej sprawności fizycznej i umiejętności ruchowych
• samodzielnie przeprowadzić ćwiczenia przygotowujące do wysiłku, jak również, ćwiczenia korekcyjno-kompensacyjne i relaksacyjne po wysiłku
• wykazać aktywność ruchową o charakterze rekreacyjno-sportowym w wybranych formach indywidualnych i zespołowych
• posiadać umiejętności w organizowaniu wybranych indywidualnych i zespołowych form aktywności rekreacyjnej i sportowej
• umieć udzielić pierwszej pomocy w nagłych wypadkach

• używać poprawnej terminologii nazewnictwa ćwiczeń i pozycji
• znać podstawy techniki wybranych dyscyplin sportowych

gimnastyka

• potrafi wykonać przewrót w przód i tył

• potrafi wykonać stanie na rękach dowolnym sposobem

• wykona dowolny przeskok przez skrzynię

• potrafi wykonać odmyk

• potrafi wykonać prosty układ na równoważni

lekkoatletyka

• potrafi wykonać ćwiczenia kształtujące

• potrafi przekazać pałeczkę sztafetową

• uczestniczy w biegach

• wykona próby sprawności fizycznej nie osiągając lepszego rezultatu

koszykówka

• potrafi wykonać kozłowanie ręką prawą i lewą

• wykona rzut piłki do kosza

• potrafi poruszać się w obronie

• zna przepisy gry

• sędziuje fragmenty gry przy pomocy nauczyciela

siatkówka

• potrafi wykonać zagrywkę górną

• potrafi przyjąć piłkę z zagrywki

• potrafi odbijać piłkę w parach

• zna przepisy gry

rytm – taniec – muzyka

• potrafi wykonać podstawowe kroki wybranych tańców

• potrafi wykonać krótki układ taneczny przygotowany przez nauczyciela

ruchowe gry rekreacyjne

• zna przepisy gier ruchowych

• potrafi zastosować poznane elementy w grach ruchowych

PONADPODSTAWOWE

Po zakończeniu III etapu kształcenia uczeń powinien:

• znać i stosować zasady bhp podczas zajęć sportowych
• świadomie dbać o higienę i prawidłową postawę ciała
• korygować postawę współćwiczącego
• znać i stosować ćwiczenia korygujące wady postawy
• samodzielnie przeprowadzić rozgrzewkę i dobrać zestaw ćwiczeń, w zależności od rodzaju wysiłku
• znać i stosować ćwiczenia kształtujące poszczególne partie mięśni
• znać i stosować zasady techniki poszczególnych dyscyplin sportowych
• zorganizować zajęcia o charakterze rekreacyjno-sportowym
• udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej

gimnastyka

• wykona przewroty łączone

• wykona stanie na rękach z uniku podpartego

• wykona skok kuczny przez skrzynię lub rokroczny przez kozła

• wykona wymyk

• wykona układ na równoważni przygotowany przez siebie

lekkoatletyka

• sam określa i wykonuje ćwiczenia kształtujące

• pełni rolę trenera, zawodnika, sędziego i kibica

• poprawia swoje wyniki na różnych dystansach

• bierze udział w zawodach i ich organizacji

koszykówka

• rzuca do kosza z dwutaktu po kozłowaniu lub podaniu piłki przez współćwiczącego

• wykona prawidłowe rzuty piłki do kosza

• porusza się w obronie krokiem odstawno-dostawnym

• stosuje przepisy w grze, potrafi sędziować i protokołować

siatkówka

• wykona zagrywkę dolna i tenisową

• dobrze sobie radzi w grze na boisku

• skutecznie odbija piłkę w parach sposobem górnym i dolnym

• stosuje przepisy w grze, potrafi sędziować i protokołować

rytm – taniec – muzyka

• dobierze odpowiednie ćwiczenia do własnej muzyki

• ułoży układ taneczny do fragmentu muzyki

ruchowe gry rekreacyjne

• zorganizuje proste formy czynnego wypoczynku

IX. OCENIANIE UCZNIA

Ocenianie jest złożonym elementem całego procesu dydaktycznego. Zadaniem oceny jest:

• motywowanie do samodoskonalenia się
• poznawanie własnej sprawności fizycznej
• możliwość samorealizacji i samooceny własnych postępów
• ocenianie zdobytych i opanowanych umiejętności i wiadomości
• jej jasność i zrozumiałość
• czytelność kryteriów zawartych w formie PSO
• uwzględnianie indywidualnych predyspozycji i możliwości ucznia

Szczegółowe kryteria oceniania zawarte są w oddzielnym załączniku zwanym Przedmiotowym Systemem Oceniania (PSO), będącym jednak całością tego programu.

X. EWALUACJA PROGRAMU

Jest to systematyczne rejestrowanie i analizowanie informacji o procesach edukacyjnych a także w jakim stopniu są realizowane zadania edukacyjne. Wyniki ewaluacji są dla nas autorów podstawą do:

• poprawy jakości procesu dydaktycznego

• dalszego rozwoju poprzez wprowadzanie korekt wynikających z realizacji programu

• kontroli wyników wykonywanych zadań edukacyjnych.

Formą ewaluacji dla nas autorów są ankiety skierowane do uczniów, dotyczące np.:

• rozwoju zainteresowań kulturą fizyczną

• motywacji do ćwiczeń fizycznych

• wiadomości, jakie opanował uczeń po ukończeniu III etapu kształcenia

• przedmiotu i kryteriów oceny z wych – fiz.